Varis tedavisi

Varis tedavisinde yanlış giden şey genellikle yöntem değil, sıralamadır: hangi damarın hasta olduğu belirlenmeden görünen damara müdahale edilir. Bu sayfada değerlendirmenin nasıl yapıldığını, hangi yöntemi neden seçtiğimi ve tedaviden sonra sizi neyin beklediğini anlattım.

Varis nedir

Bacak toplardamarlarında kanın yukarı, kalbe doğru akmasını sağlayan tek yönlü kapakçıklar vardır. Bu kapakçıklar bozulduğunda kan yerçekimiyle geri kaçar, damar genişler ve kıvrımlı bir hâl alır. Görünen varisler çoğu zaman sorunun kendisi değil, daha derinde ve yukarıda yetmezlik gösteren bir ana damarın sonucudur.

Belirtiler yalnızca görünümden ibaret değildir: bacaklarda ağırlık ve yorgunluk, akşamları artan şişlik, gece krampları, kaşıntı ve sızı. İlerleyen dönemde ayak bileği çevresinde cilt koyulaşması, sertleşme ve iyileşmeyen yaralar gelişebilir. Uzun süre ayakta çalışanlarda, gebelik geçirenlerde ve ailesinde varis olanlarda daha sık görülür.

Değerlendirme: Doppler olmadan tedavi planı olmaz

Muayenede bacağa ayakta bakılır; varisler yatarken kısmen kaybolur. Asıl belirleyici olan ise renkli Doppler ultrasondur. Bu inceleme hangi damarda kaçak olduğunu, kaçağın nereden başladığını, damarın çapını ve derin toplardamar sisteminin sağlam olup olmadığını gösterir.

Tedavi planı bu haritaya göre yapılır. Aynı görünümde iki bacağın tedavisi, Doppler bulgularına göre tamamen farklı olabilir. Doppler yapılmadan lazer, köpük ya da ameliyat önerilmesi doğru değildir.

Uyguladığım yöntemler

Endovenöz lazer ablasyon — ana yöntem. Yetmezlik gösteren ana damarın içine, ultrason eşliğinde, iğne deliğinden ince bir lazer lifi yerleştirilir. Damar boyunca verilen seyreltilmiş lokal anestezik hem uyuşturur hem de damarı çevre dokudan yalıtır. Lazer enerjisiyle damar içeriden kapatılır; vücut kapanan damarı zamanla emer. Kesi yoktur, genel anestezi gerekmez, işlem ayaktan yapılır ve hasta aynı gün yürüyerek evine gider. Ana damar kapatıldığında ona bağlı yüzeyel varislerin bir bölümü kendiliğinden küçülür.

Miniflebektomi — yüzeyel paketler için. Cilt altında paket hâlinde duran, lazerle ulaşılamayacak kıvrımlı varisler için uygulanır. Bir iki milimetrelik deliklerden özel kancalarla damar dışarı alınır. Dikiş gerekmez; izler zamanla belirsizleşir. Çoğu zaman lazer ablasyonla aynı seansta yapılır.

Skleroterapi — tamamlayıcı yöntem. Damar içine köpük ya da sıvı hâlde bir ilaç verilerek damar duvarının yapışıp kapanması sağlanır. İnce kılcal damarlar ve küçük kalıntı varisler için uygundur. Skleroterapiyi ana tedavi olarak değil, lazer ve miniflebektomiden sonra kalan damarlar için tamamlayıcı olarak kullanıyorum. Yetmezlikli bir ana damarı yalnız köpükle tedavi etmek, kısa vadede iyi görünse de damarın yeniden açılma ihtimali yüksek bir tercihtir.

Varis çorabı bu yöntemlerin hiçbirinin alternatifi değildir, ama hepsinin parçasıdır. İşlem sonrasında belirli bir süre, sonrasında ise koruyucu olarak kullanılır.

İşlemden sonra

İşlem bittiğinde bacağınız sarılır ve yürümeye hemen başlanır; yürümek işlemin devamıdır, dinlenmek değil. İlk günlerde bacakta gerginlik, çekilme hissi ve morluklar olağandır. Çoğu hasta ertesi gün masa başı işine döner; ağır fiziksel iş için birkaç gün beklenir.

İlk haftalarda uzun süre hareketsiz oturmaktan ve uzun uçuşlardan kaçınılır. Kontrol Doppler'i, kapatılan damarın kapalı kaldığını doğrulamak için yapılır.

Tekrarlama konusunda dürüst olmak

Tedavi edilen damar kalıcı olarak kapanır; bu konuda tereddüt yok. Ancak varis, bir damarın değil toplardamar duvarının hastalığıdır ve bazı hastalarda ilerleyici seyreder. Yıllar içinde başka damarlarda yeni varisler gelişebilir. Bunu baştan söylüyorum, çünkü "bir daha çıkmaz" sözü hastaya verilebilecek bir söz değildir. Verilebilecek söz şudur: hastalık izlenir ve yeni bir sorun çıkarsa, çoğunlukla küçük bir ek işlemle çözülür.

Sık sorulanlar

Değerlendirme için randevu Fıtık cerrahisi